Chiều ngày 27/3/2026, tại Viện Thổ nhưỡng Nông hóa, Hội thảo Khoa học quốc tế với chủ đề “Vi sinh vật vùng rễ và ứng dụng trong canh tác cà phê” đã diễn ra thành công, với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước. Sự kiện được tổ chức với sự phối hợp của International Centre for Genetic Engineering and Biotechnology (Ý), góp phần thúc đẩy hợp tác nghiên cứu trong lĩnh vực vi sinh vật đất và nông nghiệp bền vững.

Hội thảo nằm trong khuôn khổ nhiệm vụ hợp tác quốc tế theo Nghị định thư “Nghiên cứu metagenome của vi sinh vật vùng rễ cây cà phê Robusta ở một số vùng trồng trọng điểm tại Việt Nam”. Mục tiêu của nhiệm vụ là làm rõ cấu trúc và chức năng hệ gen (metagenome) của quần xã vi sinh vật vùng rễ cà phê Robusta, qua đó tạo cơ sở khoa học cho việc phát triển các chế phẩm vi sinh nhằm hạn chế nấm bệnh và tuyến trùng gây hại, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ tài nguyên đất.

Trong bối cảnh ngành cà phê Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về suy giảm độ phì đất, dịch hại và tác động của biến đổi khí hậu, việc nghiên cứu và khai thác hệ vi sinh vật vùng rễ được xem là hướng tiếp cận tiềm năng, phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và phát thải thấp. Hội thảo vì vậy không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễn sâu sắc đối với sản xuất.

Tại hội thảo, nhiều báo cáo khoa học đã được trình bày, tập trung vào các nội dung như: tiềm năng của nấm vùng rễ trong kiểm soát sinh học đối với bệnh hại cà phê; phân lập và tuyển chọn các chủng vi khuẩn có khả năng sinh tổng hợp chất kích thích sinh trưởng; tối ưu hóa điều kiện nuôi cấy, lên men phục vụ sản xuất chế phẩm vi sinh; cũng như xây dựng mô hình đánh giá hiệu quả ứng dụng trong điều kiện canh tác thực tế. Đặc biệt, các chuyên gia từ ICGEB đã chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu trên cây cà phê tại châu Âu, mang đến góc nhìn so sánh và định hướng hợp tác lâu dài.

Không khí thảo luận diễn ra sôi nổi, mang tính học thuật và xây dựng cao, tập trung vào việc hoàn thiện cơ sở khoa học và các giải pháp kỹ thuật trong nghiên cứu, ứng dụng vi sinh vật vùng rễ. Các ý kiến trao đổi nhấn mạnh yêu cầu tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu và thực tiễn sản xuất, đồng thời hướng tới phát triển các mô hình canh tác cà phê theo hướng sinh thái, bền vững và tuần hoàn. Các đại biểu thống nhất rằng việc nghiên cứu và ứng dụng hiệu quả các chế phẩm vi sinh có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng suất, chất lượng cà phê Robusta, cải thiện độ phì và sức khỏe đất, đồng thời góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở các kết quả bước đầu của nhiệm vụ, hai bên cũng đã trao đổi và thống nhất một số định hướng hợp tác trong thời gian tới, bao gồm: tăng cường trao đổi nguồn chủng vi sinh vật tiềm năng; triển khai đánh giá hiệu quả của các chế phẩm vi sinh trên cà phê Robusta trong điều kiện sản xuất thực tế ở quy mô rộng; đồng thời kế thừa kết quả nghiên cứu từ phía Ý trên cây cà phê Arabica trong điều kiện nhà lưới để mở rộng đánh giá trong các điều kiện sinh thái khác nhau. Những định hướng này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc ứng dụng vi sinh vật vùng rễ trong canh tác cà phê.

Hội thảo khép lại trong không khí cởi mở, hợp tác và định hướng rõ ràng cho các hoạt động nghiên cứu tiếp theo. Sự kiện không chỉ khẳng định vai trò của Viện Thổ nhưỡng Nông hóa trong lĩnh vực khoa học đất và phân bón, mà còn mở ra những cơ hội hợp tác quốc tế sâu rộng, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.